22 червня 2026 року у межах реалізації міжнародної програми Erasmus+ у Харківському національному університеті мистецтв імені І. П. Котляревського відбулася онлайн-лекція для здобувачів театрального факультету на тему «The Ontological Versatility of Dummies in Polish Puppet Theatre for Adults».
Лекцію провів PhD Karol Suszczyński, представник Академії театрального мистецтва імені Александра Зельверовича у Варшаві, філії в Білостоці (Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, Filia w Białymstoku) – закладу-партнера Харківського національного університету мистецтв імені І. П. Котляревського в межах програми Erasmus+.
Під час лекції було представлено особливості використання ляльки, манекена та інших форм сценічного об’єкта в польському театрі для дорослої аудиторії. У центрі уваги опинилися питання багатозначності сценічного образу, взаємодії актора та ляльки, трансформації традиційних засобів театру ляльок, а також їхнього переосмислення в контексті сучасних європейських театральних практик.
Зустріч стала для здобувачів освіти можливістю не лише ближче познайомитися з досвідом польської театральної школи, а й поглянути на мистецтво театру ляльок у ширшому європейському культурному та дослідницькому контексті. Особливо цінним є безпосереднє професійне спілкування студентів із зарубіжними фахівцями, яке дозволяє долучатися до актуального мистецького дискурсу, відкривати нові підходи до сценічної творчості та розширювати власне розуміння сучасного театру.
Проведення таких заходів є важливою складовою розвитку міжнародного співробітництва та процесу інтернаціоналізації Харківського національного університету мистецтв імені І. П. Котляревського. Співпраця із закладами-партнерами Erasmus+ створює можливості не лише для академічної мобільності студентів і викладачів, а й для постійного обміну знаннями, творчими ідеями, педагогічним та мистецьким досвідом.
Для майбутніх акторів і фахівців театрального мистецтва особливо важливо ще під час навчання мати можливість знайомитися з різними європейськими театральними школами, методами роботи та сучасними мистецькими концепціями. Такий міжнародний обмін стимулює творче мислення, заохочує до професійного пошуку та формує відчуття приналежності до широкої європейської мистецької спільноти.
В умовах сучасних викликів для української мистецької освіти збереження та поглиблення міжнародного академічного й творчого діалогу набуває особливого значення. Реалізація спільних ініціатив у межах Erasmus+ сприяє інтеграції освітнього процесу Університету до європейського простору вищої мистецької освіти, відкриває нові можливості для здобувачів і викладачів та зміцнює партнерські зв’язки між українськими та європейськими мистецькими інституціями.
Враження студентів від лекції
«Театр у моєму житті був з раннього дитинства. Чи, чесніше буде сказати, у ранньому дитинстві. Далі був великий проміжок. Аж поки друзі вже у свідомому віці не познайомили мене із цим мистецтвом наново. І весь час відтоді від людей із цієї сфери або навколо цієї сфери я чула про театр ляльок як інструмент, що дає неймовірно широкий простір як для навичок актора – створення всесвітів, так і для гладяча – занурення у ці всесвіти.
Слухаючи лекцію Кароля Сущинського, продовжувала впевнюватись у тому, у чому вже немає сумнівів. Але щоразу театр ляльок розширює ці межі і дивує: коли навіть не можеш уявити собі такого, театр анімації каже: «Можна і так».
В Україні це мистецтво весь час має доводити цінність свого існування, акцентувати на тому, що воно є, кричати: «Агоу, я тут!». Якщо вийти за межі навколотеатральної бульбашки, часто люди або думають, що театр ляльок лише для дітей, або дивуються, що це якийсь окремий фах. Презентація із прикладами вистав та трохи знань загалом дають можливість припустити, що за кордоном лялькарство на зовсім іншому рівні сприйняття.
Лекція відкриває нові імена, спонукає до пошуку – історій, музики, поглядів і підходів. Від імені студентів театрального факультету висловлюємо вдячність організаторам за проведення таких важливих ініціатив.
З повагою,
Анастасія Семенко
Międzynarodowy dialog akademicki: wykład online w ramach programu Erasmus+
22 czerwca 2026 roku, w ramach realizacji międzynarodowego programu Erasmus+, w Charkowskim Narodowym Uniwersytecie Sztuk im. I.P. Kotlarewskiego odbył się wykład online dla studentów Wydziału Teatralnego pt. „The Ontological Versatility of Dummies in Polish Puppet Theatre for Adults”.
Wykład poprowadził dr Karol Suszczyński, reprezentujący Akademię Teatralną im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, Filię w Białymstoku – instytucję partnerską Charkowskiego Narodowego Uniwersytetu Sztuk im. I.P. Kotlarewskiego w ramach programu Erasmus+.
Podczas wykładu przedstawiono specyfikę wykorzystania lalki, manekina oraz innych form obiektu scenicznego w polskim teatrze adresowanym do dorosłej publiczności. Szczególną uwagę poświęcono wieloznaczności obrazu scenicznego, interakcji aktora z lalką, transformacji tradycyjnych środków teatru lalek, a także ich reinterpretacji w kontekście współczesnych europejskich praktyk teatralnych.
Spotkanie było dla studentów okazją nie tylko do bliższego poznania doświadczeń polskiej szkoły teatralnej, lecz także do spojrzenia na sztukę teatru lalek w szerszym europejskim kontekście kulturowym i badawczym. Szczególną wartość ma bezpośredni kontakt studentów z zagranicznymi specjalistami, który umożliwia im udział w aktualnym dyskursie artystycznym, poznawanie nowych podejść do twórczości scenicznej oraz poszerzanie własnego rozumienia współczesnego teatru.
Organizacja tego rodzaju wydarzeń stanowi istotny element rozwoju współpracy międzynarodowej oraz procesu internacjonalizacji Charkowskiego Narodowego Uniwersytetu Sztuk im. I.P. Kotlarewskiego. Współpraca z instytucjami partnerskimi w ramach programu Erasmus+ stwarza możliwości nie tylko w zakresie mobilności akademickiej studentów i wykładowców, lecz także systematycznej wymiany wiedzy, idei twórczych oraz doświadczeń pedagogicznych i artystycznych.
Dla przyszłych aktorów i specjalistów w dziedzinie sztuki teatralnej szczególnie ważna jest możliwość poznawania już w trakcie studiów różnych europejskich szkół teatralnych, metod pracy oraz współczesnych koncepcji artystycznych. Tego rodzaju wymiana międzynarodowa stymuluje twórcze myślenie, zachęca do poszukiwań artystycznych i zawodowych oraz kształtuje poczucie przynależności do szerokiej europejskiej wspólnoty artystycznej.
W obliczu współczesnych wyzwań stojących przed ukraińskim szkolnictwem artystycznym zachowanie i pogłębianie międzynarodowego dialogu akademickiego i artystycznego nabiera szczególnego znaczenia. Realizacja wspólnych inicjatyw w ramach programu Erasmus+ sprzyja integracji procesu kształcenia na Uniwersytecie z europejską przestrzenią wyższego szkolnictwa artystycznego, otwiera nowe możliwości przed studentami i wykładowcami oraz wzmacnia więzi partnerskie między ukraińskimi i europejskimi instytucjami artystycznymi.
Wrażenia studentów po wykładzie
„Teatr był obecny w moim życiu od wczesnego dzieciństwa. A może, mówiąc dokładniej – we wczesnym dzieciństwie. Potem nastąpiła długa przerwa, aż do momentu, gdy przyjaciele, już w moim dorosłym życiu, ponownie zapoznali mnie z tą sztuką. Od tamtej pory wielokrotnie słyszałam od osób związanych z teatrem lub funkcjonujących w jego otoczeniu, że teatr lalek jest narzędziem otwierającym niezwykle szeroką przestrzeń zarówno dla umiejętności aktora i tworzenia całych światów, jak i dla widza – pozwalając mu zanurzyć się w tych światach.
Słuchając wykładu Karola Suszczyńskiego, po raz kolejny utwierdzałam się w przekonaniu, co do którego właściwie nie mam już żadnych wątpliwości. A jednak teatr lalek za każdym razem przesuwa te granice i potrafi zaskoczyć: kiedy wydaje się, że czegoś nie sposób sobie nawet wyobrazić, teatr animacji odpowiada: „Można również tak”.
W Ukrainie ta dziedzina sztuki wciąż musi udowadniać wartość swojego istnienia, przypominać o swojej obecności, niemal wołać: „Hej, jestem tutaj!”. Jeśli wyjdziemy poza środowiskową bańkę teatralną, często okazuje się, że ludzie albo sądzą, iż teatr lalek jest przeznaczony wyłącznie dla dzieci, albo są zaskoczeni, że lalkarstwo stanowi odrębną dziedzinę i specjalność. Prezentacja zawierająca przykłady spektakli, a także przekazana podczas wykładu wiedza pozwalają przypuszczać, że za granicą sztuka lalkarska funkcjonuje na zupełnie innym poziomie świadomości i odbioru.
Wykład pozwala odkrywać nowe nazwiska i inspiruje do dalszych poszukiwań – historii, muzyki, poglądów i podejść twórczych. W imieniu studentów Wydziału Teatralnego składamy serdeczne podziękowania organizatorom za realizację tak ważnych inicjatyw.
Z wyrazami szacunku,
Anastasiia Semenko